10 Công Dụng Tuyệt Vời Của Cây Xấu Hổ Trong YHCT
Chia sẻ 10 công dụng tuyệt vời của cây Xấu Hổ. Cây Xấu Hổ (hay còn gọi là cây mắc cỡ, cây trinh nữ) là loại thảo dược mọc hoang ở nhiều vùng quê Việt Nam. Hình ảnh lá cụp lại khi chạm vào khiến ai cũng tò mò, nhưng điều đặc biệt hơn là giá trị dược liệu quý mà cây mang lại. Trong Đông y, cây Xấu Hổ được xem là vị thuốc có tác dụng an thần, giảm đau, tiêu viêm, hỗ trợ xương khớp và cải thiện nhiều vấn đề sức khỏe khác. Bài viết dưới đây tổng hợp 10 công dụng tuyệt vời của cây Xấu Hổ, giúp bạn hiểu rõ hơn về loại thảo mộc dân gian này.
1. Giúp giảm đau nhức xương khớp hiệu quả
Người dân từ lâu đã sử dụng rễ và thân cây Xấu Hổ để làm thuốc giảm đau xương khớp. Theo Đông y, cây có vị ngọt nhẹ, hơi se và tính hàn, giúp trừ phong – hoạt lạc – chỉ thống. Nhờ vào khả năng tác động lên hệ cơ và dây thần kinh, cây Xấu Hổ được dùng nhiều trong các trường hợp đau lưng, đau mỏi vai gáy, thoái hóa cột sống, đau thần kinh tọa.
Bài thuốc dân gian thường dùng thân cây Xấu Hổ sao vàng hạ thổ rồi sắc uống. Khi sao vàng, dược tính được tăng lên và giảm tính hàn, giúp cơ thể dễ hấp thu hơn. Uống liên tục 1–2 tuần thường thấy cải thiện đáng kể.
2. An thần, hỗ trợ ngủ ngon tự nhiên
Một trong những công dụng được nhiều người biết đến nhất của cây Xấu Hổ là khả năng an thần. Với những ai thường xuyên căng thẳng, suy nghĩ nhiều, mất ngủ kéo dài, cây Xấu Hổ là lựa chọn lành tính hơn so với thuốc ngủ tây y.
Các nghiên cứu y học cổ truyền cho thấy loại cây này giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm kích thích và hỗ trợ cơ thể dễ đi vào giấc ngủ. Người lớn tuổi, người mất ngủ do stress, hoặc ngủ không sâu giấc có thể sử dụng nước sắc cây Xấu Hổ buổi tối để cải thiện tình trạng.
3. Giảm lo âu, căng thẳng thần kinh
Không chỉ hỗ trợ ngủ, cây Xấu Hổ còn giúp giảm lo âu, hồi hộp, nhất là ở những người hay căng thẳng. Nhờ tác dụng làm dịu thần kinh trung ương, nước sắc cây Xấu Hổ giúp điều hòa tâm trạng, giảm cảm giác mệt mỏi tinh thần. Những ai làm việc áp lực, dễ stress, mất cân bằng cảm xúc có thể dùng 10–15g cây Xấu Hổ sắc với 500ml nước uống trong ngày.
4. Hỗ trợ điều trị mất ngủ kinh niên
Đối với những trường hợp mất ngủ kéo dài nhiều tháng, Đông y thường kết hợp cây Xấu Hổ với các vị thuốc khác như lạc tiên, lá vông, tâm sen. Sự kết hợp này tạo nên bài thuốc có tác dụng mạnh hơn, vừa giúp an thần, vừa dưỡng tâm, điều hòa khí huyết. Đây là giải pháp tự nhiên, không gây hiện tượng phụ thuộc hoặc mệt mỏi sau khi tỉnh dậy như nhiều loại thuốc ngủ tây y.
5. Giúp giảm ho và làm dịu đường hô hấp
Lá cây Xấu Hổ có tính mát và chứa hoạt chất giúp làm dịu niêm mạc họng. Người bị ho khan, ho do dị ứng thời tiết, nóng trong người có thể dùng Xấu Hổ nấu nước uống giúp giảm ho, giảm tình trạng rát cổ họng. Kết hợp cây Xấu Hổ với cam thảo hoặc lá húng chanh còn tăng hiệu quả làm ấm phổi và giảm kích ứng.
6. Kháng viêm và chống oxy hóa tự nhiên
Nhiều nghiên cứu hiện đại ghi nhận trong cây Xấu Hổ có chứa hoạt chất có khả năng chống oxy hóa, giúp cơ thể hạn chế tác động của các gốc tự do. Điều này mang lại lợi ích trong việc chống lão hóa, hỗ trợ làm lành mô tổn thương, giảm viêm và bảo vệ tế bào. Vì vậy, cây Xấu Hổ thường xuất hiện trong các bài thuốc tiêu viêm, trị đau hoặc chữa các bệnh liên quan đến viêm dây thần kinh.
7. Giảm đau lưng dưới và đau thần kinh tọa
Những người làm việc nặng, dân văn phòng ngồi nhiều hoặc vận động sai tư thế thường gặp tình trạng đau thắt lưng. Đông y có bài thuốc dùng rễ cây Xấu Hổ sao vàng, kết hợp với các vị như cẩu tích, ngưu tất, dây đau xương. Bài thuốc giúp hoạt huyết, thư giãn cơ, giảm đau lan xuống chân do chèn ép dây thần kinh tọa.
Dùng trong 7–10 ngày thường giảm đáng kể hiện tượng tê buốt, đau dọc theo hông và chân.
8. Hỗ trợ giảm tê bì tay chân
Các vấn đề về khí huyết kém lưu thông, mạch máu co cứng do lạnh hoặc thiếu máu nuôi cơ có thể gây tê bì chân tay. Cây Xấu Hổ nhờ khả năng hoạt lạc – tăng tuần hoàn giúp giảm cảm giác tê cứng. Một số người uống cây Xấu Hổ ấm mỗi tối để cải thiện lưu thông máu, giảm co rút và tê mỏi vào buổi sáng.
9. Làm dịu cơn đau bụng kinh
Phụ nữ hay bị đau bụng kinh có thể dùng nước sắc cây Xấu Hổ như một biện pháp tự nhiên giúp giảm co thắt tử cung. Tính an thần nhẹ của cây cũng giúp giấc ngủ trong những ngày hành kinh dễ chịu hơn. Đây là cách dân gian áp dụng cho những trường hợp đau nhẹ đến trung bình.
10. Hỗ trợ điều trị khàn tiếng, mất tiếng
Lá Xấu Hổ giã nát với một chút muối, sau đó vắt lấy nước ngậm giúp làm dịu thanh quản. Người thường xuyên phải nói nhiều, ca hát hoặc bị khàn tiếng do cảm lạnh có thể áp dụng phương pháp này để phục hồi nhanh hơn. Ngoài ra, uống nước sắc Xấu Hổ cũng giúp làm mát và hỗ trợ thanh lọc phổi.
Cách dùng cây Xấu Hổ đúng chuẩn trong Đông y
Để đạt hiệu quả tối ưu, cây Xấu Hổ thường được dùng theo dạng sao vàng hạ thổ để giảm tính lạnh. Một số cách dùng phổ biến:
Sắc nước uống: 15–30g mỗi ngày.
Kết hợp với các vị thuốc khác: tùy theo từng bệnh lý.
Dùng ngâm rượu: hỗ trợ trị đau xương khớp.
Nấu nước tắm: giảm căng cơ và thư giãn cơ thể.
Bạn có thể tham khảo cây xấu hổ phơi khô để dùng tiện lợi và đúng dược tính.
Lưu ý khi sử dụng cây Xấu Hổ
Không dùng cho phụ nữ mang thai.
Người có huyết áp thấp cần thận trọng khi uống.
Cơ địa lạnh, hay đau bụng đi ngoài nên hạn chế dùng.
Không uống quá liều vì có thể gây mệt mỏi, buồn ngủ.
Nên dùng duy trì 5–7 ngày để cảm nhận hiệu quả.
Post Views: 41
Bài viết liên quan
30/12/2025
Trong Y học cổ truyền (YHCT), các chứng u hạch, hạch viêm, hạch lành tính thường được xếp vào phạm trù đàm kết, huyết ứ, nhiệt độc tụ lại lâu ngày. Việc điều trị không chỉ nhằm làm mềm – tiêu hạch mà còn phải thanh nhiệt, giải độc, hoạt huyết, hóa đàm, kết hợp […]
Đọc thêm 28/12/2025
Tiểu đêm là tình trạng phải thức giấc nhiều lần trong đêm để đi tiểu, ảnh hưởng đến giấc ngủ, sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày. Nguyên nhân có thể do viêm đường tiết niệu, sỏi thận, suy thận, phì đại tiền liệt tuyến (ở nam giới), hoặc thói quen sinh hoạt như uống […]
Đọc thêm 28/12/2025
1. Giới thiệu về tầm gửi cây gạo Tầm gửi cây gạo là loại thực vật bán ký sinh, thường mọc bám trên thân hoặc cành cây gạo. Trong dân gian, tầm gửi được xếp vào nhóm thảo dược quen thuộc, được sử dụng từ lâu đời trong các bài thuốc truyền miệng. Theo kinh […]
Đọc thêm 22/12/2025
Suy thận là một trong những bệnh lý mạn tính ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại. Bệnh tiến triển âm thầm, khó phát hiện sớm và thường chỉ được chẩn đoán khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Nhiều người thắc mắc: suy thận có chữa được không? và theo […]
Đọc thêm